FAC Bursa İl Temsilcisi Selma Çalışır, son yıllardaki denetimlerinde prim hilelerine çok sık rastladıklarına dikkat çekti. Çalışır, satışçıların kasım ve aralık ayında kestiği faturaların, ocak ayında geri dönüp dönmediğinin takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Satış ağırlıklı görevlerde, çalışanların motivasyonlarını ve satış payını artırmak için kullanılan kota ve prim uygulamalarında yapılan hileler, şirketlerin hile sıralamasında ön sıraları zorlayacak gibi görünüyor.
Türkiye genelinde 8 bölgede 40`tan fazla il temsilciliği ile şirketlere hile denetimi hizmeti veren Fraud Audit Corporation (FAC) Bursa İl Temsilcisi Selma Çalışır, yaşadıkları hile örneklerinde `prim hilelerinin sayısının arttığına dikkat çekti.
Çalışır, gereken kotayı yakalayamayan satış elemanlarının prim yüzdelerini artırmak için, iki farklı sahtecilik yöntemi uyguladıklarını ortaya çıkardıklarını anlattı. Çalışır, tespit ettikleri vakalarda satıştan sorumlu kişilerin, kotalarının ortalama yüzde 15 ila 20?si oranında hileli satış yapabildiğini de aktardı. Bu hilelerin yöntemi olarak, sahte satışlar ve satış rakamları üzerinde oynama olduğunu belirten Çalışır, şunları anlattı:
?Yıllık satışlarda kota uygulaması olan şirketlerde, sahte satışların yoğun olduğunu tespit ettik. Olmayan satış, olmuş gibi gösteriliyor. Satış elemanı, yılın ikinci yarısından sonraki aylarda normal satışlarını dikkate alarak, yılsonuna kadar kotayı dolduramayacaklarını düşünüyor. Sahada oldukları için, alıcı firmalarla beşeri ilişkileri güçlü oluyor. Bu ilişkilerini kullanarak, yılın son aylarında alıcıya hayali sipariş formu yarattırarak, satış gerçekleştiriyorlar. Yılın ilk ayına gelindiğinde ise, alıcı firma satılan ürüne bir kusur bularak iade ediyor. Hilekar amacına ulaşıyor ve belirlenen kotayı yakaladığından prim onun en doğal hakkı oluyor.?
Sahte satış yaratma operasyonunda ise, hileli satış talepleri, satın alma istekleri, onayları ve faturalardan yararlanabildiğini de anlatan Çalışır, ?Bir diğer yol ise, satış elemanının gerçekten yaptığı satışın bilgilerini değiştirmesi, yani işletme kayıtlarına müşteriye belirtilen rakamdan daha yüksek rakam yansıtması? dedi.
Sektöre göre hilenin büyüklüğü de değişiyor
Bu hilenin büyüklüğünün, işletmenin bulunduğu sektöre ve büyüklüğe göre değiştiğini de hatırlatan Çalışır, özellikle ilaç, hızlı tüketim ürünleri, gıda, perakende gibi satışın yoğun olduğu sektörlerde, hileye daha çok rastladıklarını anlattı. Çalışır, bu konuda bir başka risk de gördüklerini ifade ederek, prim ile çalışan satış elemanlarının, prim kazancı sağlamak için araştırma yapmadan her önüne gelen firmaya satış yapabileceğini hatırlattı. Bu durumda da işletmelerin bu tip alacaklarını tahsil etmekte güçlük çektiğini ve yapılamayan tahsilatın işletmenin zarar görmesine neden olduğuna da dikkat çekti.
?Hilekar, güven sağlar ve aldatır'
FAC Bursa İl Temsilcisi Selma Çalışır, hilenin engellenmesi için, yaşanılan süreçlerin denetlenmesi gerektiğini hatırlatarak, şu uyarıyı yaptı:
?Hilenin üç ayağından biri de `fırsat`tır. Hileye fırsat vermemek için, hileye başvuran kişilerin de üzerinde etkiler yaratılarak hileye başvurmaların önü kesilmeli. Hile denetimi ile sağlanacak olan doğru işleyiş hakkaniyetli, adil dağılım ve şeffaflık sağlanmış olur. İşletme sahipleri ve yöneticileri, hile denetimi kavramını ve önemini kavrayıp gerekli tedbirleri almalı. Ve unutmamalıdırlar ki, hilekarlar güven sağlar ve aldatırlar.?
Prim hilelerinin önlenmesi ve ortaya çıkarılması için yapılması gerekenler:
FAC Bursa İl Temsilcisi Selma Çalışır, hile önlemek ve sonrasında ortaya çıkarmak için, şirket sahiplerinin şu yöntemleri uygulamasını önerdi:
*Satış rakamları ile prim giderlerinin analitik olarak karşılaştırılması gerekiyor,
*Prim ödemeleri, satışlara olan yüzdelik diliminde artış gösteriyorsa, işletme sahibi ve yöneticileri dikkate almalı,
*Prim tutarları oranlar bazında tespiti yapılmalı,
*Sakin duran bir satış elemanının, yılsonuna yakın dönemlerde satışlarında patlama yaşanıyorsa, bunun üzerine gitmeli,
*Primleri, satış departmanı kontrol etmemeli,
*Satış yapılan firmaların doğruluğu ve yapılan satışların doğruluğu teyit edilmeli,
*Sipariş fişi ve sevkiyatı düzenleyenler ayrı ayrı kişi olmalıd
